Dünýäniň esasy himiýa önüm öndürijisi bolan INEOS Group tarapyndan Ýewropanyň iň soňky iri möçberli sirke kislotasy önümçilik toplumynyň belli bir möhlete çenli togtadylmagyndan soň, global sirke kislotasy senagaty 2026-njy ýylyň üçünji çärýeginde düýpli gurluş üýtgeşmelerini başdan geçirýär. Tebigy gazyň bahalarynyň ýokarlanmagy, global üpjünçilik zynjyrlarynyň üýtgemegi we aşaky akymda güýçli isleg bilen baglanyşykly sirke kislotasy bazary sebitlerde üpjünçilik gurluşynyň düýpli üýtgeşmelerine, bahalaryň üýtgemelerine we çaltlaşdyrylan tehnologik täzelenmelere şaýat bolýar.
2026-njy ýylyň sentýabr aýynyň ahyrynda INEOS Beýik Britaniýanyň Hull şäherinde ýerleşýän üç sany dünýä derejesindäki asetil önümçilik bölüminiň ýapylýandygyny resmi taýdan yglan etdi, bu bolsa uly möçberli sirke kislotasy önümçilik kuwwatynyň materik Ýewropadan doly çykarylmagyny aňladýar. Kompaniýanyň resmi beýanatyna görä, üç önümçilik liniýasynyň ikisi eýýäm işini bes etdi, soňky bölümiň bolsa birnäçe günüň içinde ýapylmagy meýilleşdirilýär. Daýandyrylan desgalar Ýewropanyň iň soňky integrasiýa edilen sirke kislotasy önümçilik ulgamyny görkezýär we sebitiň sirke kislotasynyň we ondan alynýan önümleriň esasy global üpjün edijisi hökmündäki onlarça ýyllap dowam eden derejesine soň goýýar.
Önümçiligiň taryhy taýdan togtadylmagynyň esasy sebäbi Ýewropanyň önümçilik senagatlarynda energiýa çykdajylarynyň yzygiderli ýokary bolmagydyr. Tebigy gazyň bahalary yklymda ýokary derejede galmagy bilen, energiýa sarp edýän sirke kislotasyny öndürmek prosesi öz çykdajy bäsdeşligini ýitirdi. Hytaýdaky, ABŞ-daky we Ýakyn Gündogardaky arzan önümçilik bazalary bilen deňeşdirilende, Ýewropanyň sirke kislotasyny öndürijileri girdeji möçberleriniň we iş basyşynyň azalmagy bilen bagly kynçylyklara duçar boldular. Mundan başga-da, import edilen arzan sirke kislotasy önümleriniň akymy ýerli bazar paýyny has-da gysdy we INEOS-y önümçiligi belli bir wagta çenli togtatmak barada kyn karar kabul etmäge mejbur etdi.
Bu ýapylma Beýik Britaniýada we Ýewropada giňden ýaýran senagat we sosial täsirleri döretdi. Ýerli senagat maglumatlary Hulldaky üç zawodyň önümçilik amallaryny, tehniki hyzmat edişini we senagat şägirtlik maksatnamalaryny öz içine alýan tas 4000 göni we gytaklaýyn iş ornuny goldaýandygyny görkezýär. Önümçiligiň birden togtadylmagy ýerli inženerçilik hünärmenleriniň we senagat üpjünçilik zynjyrynyň gatnaşyjylarynyň arasynda giň alada döretdi, şeýle hem Ýewropanyň sebit sirke kislotasy bazarynda uly üpjünçilik boşlugyny döretdi.
Ýewropada üpjünçiligiň azalmagyna garamazdan, global sirke kislotasy bazary 2026-njy ýylda umumy islegiň durnukly ösüşini saklaýar. Esasy himiki ara önüm hökmünde sirke kislotasy, esasanam 98% -den gowrak arassalygy bolan ýokary arassa buz sirke kislotasy winil asetat monomerinde (VAM), arassalanan tereftal kislotasynda (PTA), azyk önümlerini gaýtadan işlemekde, derman önümçiliginde we daşky gurşawy goramak senagatynda giňden ulanylýar. Senagat bazarynyň hasabatlarynda buz sirke kislotasynyň 2026-njy ýylda dünýä bazarynyň isleginiň 87,6% -ni düzýändigi, senagatyň täzelenmeginiň netijesinde ýokary arassa önümlere islegiň artýandygy görkezilýär.
Sebitleýin üpjünçilik deňagramlylygy häzirki bazaryň iň esasy aýratynlygyna öwrüldi. Ýewropa kuwwatlyklaryň çekilmegi we üpjünçilik ýetmezçiligi bilen ýüzbe-ýüz bolýan mahaly, dünýä bazary bu boşlugy doldurmak üçin Aziýanyň we Demirgazyk Amerikanyň önümçilik kuwwatlyklaryna barha köp bil baglaýar. 2026-njy ýylyň ilkinji üç çärýeginde Ýakyn Gündogarda metanol üpjünçiliginiň çäkli bolmagy dünýä çig malynyň bahalaryny ýokarlandyrdy we Ýewropa we halkara bazarlarynda spot sirke kislotasynyň bahalarynyň ortaça ýokarlanmagyna sebäp boldy. Şol bir wagtyň özünde, dünýä öndürijileri çykdajy basyşlaryna we bazar üýtgeşmelerine garşy durmak üçin tehnologiki ösüşleri çaltlaşdyrýarlar.
Ählumumy sirke kislotasynyň önümçilik kuwwatynyň 75% -den gowragyny eýeleýän karbonilleşdiriş sintez tehnologiýasy 2026-njy ýylda senagat döwrebaplaşdyrmagyň esasy ugry boldy. Esasy himiýa kärhanalary energiýa sarp edilişini we önümçilik çykdajylaryny azaltmak üçin katalizatorlary optimizirlemäge, önümçilik ýylylygyny integrasiýalaşdyrmaga we sanly prosesleri dolandyryş özgertmelerine ünsi jemleýärler. Adaty ýokary energiýa sarp edişli önümçilik prosesleri tapgyrlaýyn ýatyrylýar, ýokary netijeli, pes uglerodly önümçilik liniýalary bolsa bazarda agalyk edýär.
Pudak analitikleri Ýewropanyň kuwwatlyklarynyň ýapylmagynyň gysga möhletde global üpjünçilik krizisine sebäp bolmajakdygyny, emma global sirke kislotasy söwdasynyň görnüşini täzeden kemala getirjekdigini bellediler. Geljekde Ýewropa bazarynyň islegi Aziýadan we Demirgazyk Amerikadan import edilýän önümlere doly bagly bolar, bu bolsa sebitara himiki söwda akymlaryny has-da ösdürer. Uzak möhletde global sirke kislotasy senagaty ösüş meýilini görkezer.önümçilik kuwwatynyň sebitleýin konsentrasiýasy, ýokary arassa önümleriň yzygiderli täzelenmegi we az uglerodly akylly önümçilik.
2026-njy we 2027-nji ýyllaryň dördünji çärýegine göz aýlasak, bazaryň ünsi Ýewropanyň energiýa bahalarynyň meýillerine, INEOS-yň boş duran bölümleriniň täzeden işe girizilmegine we Aziýada täze önümçilik kuwwatlyklarynyň çykarylmagyna gönükdiriler. Täze materiallara, derman serişdelerine we inçe himiki maddalara durnukly talap bilen, global sirke kislotasy bazarynyň möçberde durnukly ýokarlanma meýlini saklamagyna, senagat bäsdeşliginiň bolsa ýönekeý baha bäsdeşliginden tehnologik we ýaşyl önümçilik güýji bäsdeşligine geçmegine garaşylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 30-njy sentýabry